Afgelopen week verlaagde Standard&Poor’s de kredietwaardigheid van Griekenland naar junkbondstatus en ook de kredietwaardigheid van Spanje en Portugal ging omlaag. Volgens de rating is de kredietverlaging van de laatste twee landen eerder het gevolg van verslechterende externe omstandigheden dan van een onhoudbare schuldenlast à la Griekenland. Hoe het ook zij, langzamerhand begint het doemscenario vorm te krijgen, waarbij het ene na het andere Europese land door de financiële markten de rekening gepresenteerd krijgt van het alsmaar laten oplopen van de tekorten. Het lijkt al bijna onontkoombaar dat na Spanje en Portugal Ierland en Italië aan de beurt zijn voor een kredietverlaging. En dan is het heel denkbaar dat landen als België en/of Frankrijk daarna te biechten komen.
De Europese reactie op de kredietverlaging mag kenmerkend genoemd worden voor het Europese beleid tot dusverre. Europa moet een eigen rating agency oprichten en niet langer afhankelijk zijn van Amerikaanse instellingen. Het is schieten op de brenger van het slechte nieuws en dat is illustratief voor de richtingloosheid van het Europese beleid.
Veel geblaat, weinig wol
Misschien moeten Europese beleidsmakers maar eens goed in de spiegel kijken. Het Griekse probleem is niet van vandaag of gisteren. De eerste tekenen dat Griekenland de hand lichtte met Europese accountancy regelgeving dateren al van 2004/05. En al twee jaar terug klonken de eerste bezorgde stemmen dat de kortlopende externe schulden van Griekenland en Portugal wel erg snel opliepen als gevolg van de steeds grotere tekorten op de lopende rekening. En wat deed Europa? In 2008 verscheen een rapport bij gelegenheid van 10 jaar Euro. Het rapport was een grote lofzang op de Euro en de Europese Unie. Met geen woord werd er gerept over mogelijke problemen binnen het euroblok.
In plaats van te handelen heeft Europa weggekeken. Als je maar lang genoeg wegkijkt, dan is de kans reëel dat het probleem zichzelf vanzelf oplost. Het is deze houding die het wantrouwen van de financiële markten gevoed heeft, niet het optreden van Standard&Poor’s.
Duits wantrouwen
De afgelopen maanden is er in Brussel veel vergaderd over de vraag hoe Griekenland te helpen, maar zonder veel succes. Zodra er binnenskamers iets van een overeenstemming dreigde was er buiten op straat altijd wel weer een dwarsligger. Op zich is dat goed te begrijpen. De belangen van de verschillende partijen lopen te zeer uiteen. Mevrouw Merkel wil wel helpen, maar moet rekening houden met de binnenlandse stemming. Veel Duitsers hebben node afscheid genomen van de D-mark. Ze wantrouwen nog steeds de kwaliteit van de euro. Mevrouw Merkel moet wel om heel strenge maatregelen vragen. Daar voelen landen als Italië en Frankrijk weinig voor. Het kan best zijn, dat ze straks zelf voor hulp en bijstand moeten aankloppen. En dan is er het weinig elegante getouwtrek met het IMF over bevoegdheden bij het uitwerken van het hulpprogramma. Dat alles voedt het wantrouwen van de obligatiemarkten. Komt er eigenlijk wel een hulpprogramma en zo ja wanneer en hoe gaat het er uitzien?
Griekse misère
Hoewel het Griekse probleem al maanden op tafel ligt is er tot dusverre nog geen begin van een oplossing en dat jaagt de rekening voor de Grieken alleen maar op. De rente op twee- jaars schatkistpapier is al opgelopen tot 14,96%. Ter vergelijking, Nederland betaalt 0,7% voor hetzelfde papier. Het moge duidelijk zijn dat met een dergelijk rentepercentage Griekenland wel failliet moet gaan. En heel langzaam begint het idee post te vatten dat zulks wel eens het verborgen beleid kan zijn. Heette het aanvankelijk dat Euro 35 miljard voldoende zou zijn om de Grieken uit hun misère te verlossen, afgelopen week begonnen plotsklaps hele andere getallen rond te zingen. De rekening zou wel eens kunnen oplopen tot Euro 90 miljard en zowel de Europese ministers van Financiën en het IMF zouden dit vanaf het begin geweten hebben. Maar inmiddels zoemen er weer nieuwe getallen rond. Bij Barclays Capital hebben ze uitgerekend dat de Griekse financieringsbehoefte voor 2010 om en nabij Euro 70 miljard bedraagt. Die financieringsbehoefte zou in de 2011 uitkomen op Euro 60 miljard en in 2010 op Euro 56 miljard. Als de economen van Barclays gelijk hebben, dan is Euro 90 miljard niet anders op te vatten dan als een adempauze, die de Grieken de gelegenheid moet biedende komende drie jaar hun schuld door te rollen. Diezelfde economen benadrukken dat die opzet alleen maar kans van slagen heeft als de fiscale teugels strak worden aangetrokken. Die verzwaring moet in 2015 dan gelijk zijn aan 15% van het BNP. Bovendien moet Europa bereid zijn hun leningen tegen een laag rentetarief voor onbepaalde tijd door te rollen.
Onhaalbaar beleid
Het valt ten zeerste te betwijfelen of dit politiek allemaal haalbaar is en daarmee neemt de kans toe dat Griekenland over niet al te lange tijd niet meer aan zijn financiële verplichtingen kan voldoen en wellicht noodgedwongen uit het euroblok stapt.
In 1997 schreef de buitenlandcommentator van de Suddeutsche Zeitung, Josef Joffe, in een reactie op de plannen om een Europese munt te introduceren: ‘Never in the history of democracy have so few debated so little about so momentous a transformation in the lives of men and women’. Joffe publiceerde zijn aanval op euro in the New York Review of Books. Zijn eigen krant toonde weing tot geen belangstelling.
Het wantrouwen van de Duitse burger was terecht, maar diezelfde Duitse belastingbetaler krijgt wel de rekening gepresenteerd.
vrijdag 30 april 2010
woensdag 21 april 2010
Terug naar een echt groeipad
Maandag 12 april kwam het aluminium bedrijf Alcoa traditioneel als eerste van de grote Amerikaanse bedrijven met zijn kwartaalcijfers. Het was even slikken. De winst bedroeg een magere $ 0,10 per aandeel en daarmee voldeed het bedrijf aan de marktverwachtingen. De teleurstelling was dat Alcoa de prognoses niet overtrof. De verwachtingen zijn torenhoog na het wel zeer sterke vierde kwartaal van 2009. De S&P 500 zag zijn winst in dat kwartaal praktisch verdubbelen. Het eerste kwartaal van 2010 zou voor deze index een winstgroei moeten laten zien van iets meer dan 30%.
Nare smaak
Een dag later verdreef Intel de nare smaak die Alcoa had achter gelaten. De uitkomsten waren veel beter dan de markt verwachtte. De omzet kwam uit op $ 10,3 miljard waar de markt rekende op $ 9,8 miljard. De brutomarge kwam uit op 63%, beter dan de voorziene 61,8%. Beleggers waren opgelucht en verheugd toen Intel ook nog wist te melden dat 2010 wel eens een heel mooi jaar kan worden. De chipfabrikant voorziet dat steeds meer bedrijven zullen gaan investeren. Dat is mooi om te horen, zeker als een veelheid van cijfers die opmerking ondersteunen. Volgens de Federal Reserve Bank steeg de liquiditeitspositie van het gezamenlijke Amerikaanse bedrijfsleven aan het einde van 2009 tot het astronomische bedrag van $ 1,8 biljoen, een stijging van meer dan 20%. Veel (institutionele) beleggers vinden dat de berg aan liquiditeiten aangewend moet worden voor bedrijfsinvesteringen en voor het scheppen van banen. Die oproep lijkt niet aan dovemansoren gericht. Volgens the Business Roundtable is ongeveer meer dan 40% van de bedrijven geneigd en bereid daadwerkelijk te gaan investeren en meer personeel te gaan werken. Dat mag ook wel. Als we de Deutsche bank mogen geloven zal het Amerikaanse bedrijfsleven in 2010 het recordbedrag van $14.477 per werknemer kunnen gaan verdienen, een absoluut record. Joe Sixpack is weer de laatste die van zijn eigen productiviteitsverbetering gaat profiteren.
Oude Pc’s
De IT-sector is traditioneel een van de sectoren die het eerst profiteren van een economische opleving en de daarmee gepaard gaande investeringsgolf. Dit keer zal het niet veel anders zijn. Volgens onderzoeksbureau Gartner zijn de PC verkopen in het eerste kwartaal wereldwijd met 27% gestegen. In de VS stegen de verkopen met 20%. Terzijde, volgens datzelfde Gartner verkoopt het Taiwanese Acer sinds vorige jaar meer Pc’s dan Dell, de oude nummer 1. Dat is op het eerste gezicht geen goed nieuws voor Dell. De problemen zijn nog niet voorbij en lijken hardnekkig lang aan te houden.
De verkoop van hardware en dus ook software kan in 2010 het economisch herstel een extra impuls bezorgen. Volgens Paul Otelini, CEO van Intel, is de gemiddelde desktop in een willekeurig Amerikaans bedrijf 5 jaar oud en daarmee tamelijk verouderd. De opmerkingen van Otelini moeten Microsoft als muziek in de oren geklonken hebben. Het zal de verkoop van Windows 7 alleen maar verder opjagen. Bij IBM groeiden de softwareverkopen het afgelopen kwartaal met 10,6%. Software was binnen de IBM organisatie de sterkste groeier. De grotere vraag naar Pc’s en naar chips pakt natuurlijk ook goed uit voor bedrijven als ons eigen ASML dat naar eigen zeggen een topjaar tegemoet gaat. Dat optimisme weerspiegelt uiteraard de sterke positie van ASML in de wereld van lithografie. Deels weerspiegelt het de investeringsdrang van veel bedrijven in de semiconductorsector. Volgens het eerder genoemde Gartner zullen bedrijven voor het lieve sommetje van $ 29,4 miljard nieuwe apparatuur gaan kopen. Allicht dat de markleider lithografie een graantje hier een graantje gaat meepikken.
Meer groei
Natuurlijk is het niet alles goud wat er blinkt. De resultaten van General Electric deed geen beleggers hart sneller kloppen. Ze waren vlak. De zwakke plek was opnieuw de financiële poot met grote belangen in commercieel vastgoed. Eigenlijk doet GE het beleggers hart al jaren niet meer sneller kloppen. Onder CEO Immelt lijkt het bedrijfsmotto: volgend kwartaal wordt alles beter. Misschien moet het bedrijf minder beloven en meer waarmaken. En misschien moet het bedrijf serieus gaan overwegen zich in twee stukken op te breken, in een financieel en in een industrieel deel.
Ondanks incidentele tegenvallers lijkt het geloof post te vatten dat het herstel in 2010 wel eens sterker kan zijn dan de eerder geprognosticeerde 2,5%. Bij de Deutsche bank houden ze nu rekening met 4% groei en Barclays denkt dat 3,8% mogelijk is. Het herstel is dan nog niet echt V-shaped, maar het is al wel een stuk beter dan de gevreesde L-shaped recovery.
Vergelijk deze verwachtingen met die voor de EU. Voorlopig blijft 1,5% voor 2010 in de boeken. In de burelen van Brussel begint het eindelijk te dagen, dat de EU economisch definitief dreigt achterop te raken. Het is het aloude verhaal. De sociale wetgeving functioneert uitstekend in tijden van crisis, maar juist dat vangnet staat een snel herstel in de weg. Bedrijven kunnen minder gemakkelijk herstructureren en dus vordert het herstel ook trager en ligt ook de groeipiek lager. De trage groei van de Europese economie zal ongetwijfeld terug te zien zijn in de resultaten van veel Europese bedrijven.
Bedrijven in de cleantechsector om in de gaten te houden:
Calera
www.calera.com
Carbon Capture Corp.
www.carbcc.com
Novacem
www.novacem.com
Novomer
www.novomer.com
Solix Biofuels
www.solixbiofuels.com
Nare smaak
Een dag later verdreef Intel de nare smaak die Alcoa had achter gelaten. De uitkomsten waren veel beter dan de markt verwachtte. De omzet kwam uit op $ 10,3 miljard waar de markt rekende op $ 9,8 miljard. De brutomarge kwam uit op 63%, beter dan de voorziene 61,8%. Beleggers waren opgelucht en verheugd toen Intel ook nog wist te melden dat 2010 wel eens een heel mooi jaar kan worden. De chipfabrikant voorziet dat steeds meer bedrijven zullen gaan investeren. Dat is mooi om te horen, zeker als een veelheid van cijfers die opmerking ondersteunen. Volgens de Federal Reserve Bank steeg de liquiditeitspositie van het gezamenlijke Amerikaanse bedrijfsleven aan het einde van 2009 tot het astronomische bedrag van $ 1,8 biljoen, een stijging van meer dan 20%. Veel (institutionele) beleggers vinden dat de berg aan liquiditeiten aangewend moet worden voor bedrijfsinvesteringen en voor het scheppen van banen. Die oproep lijkt niet aan dovemansoren gericht. Volgens the Business Roundtable is ongeveer meer dan 40% van de bedrijven geneigd en bereid daadwerkelijk te gaan investeren en meer personeel te gaan werken. Dat mag ook wel. Als we de Deutsche bank mogen geloven zal het Amerikaanse bedrijfsleven in 2010 het recordbedrag van $14.477 per werknemer kunnen gaan verdienen, een absoluut record. Joe Sixpack is weer de laatste die van zijn eigen productiviteitsverbetering gaat profiteren.
Oude Pc’s
De IT-sector is traditioneel een van de sectoren die het eerst profiteren van een economische opleving en de daarmee gepaard gaande investeringsgolf. Dit keer zal het niet veel anders zijn. Volgens onderzoeksbureau Gartner zijn de PC verkopen in het eerste kwartaal wereldwijd met 27% gestegen. In de VS stegen de verkopen met 20%. Terzijde, volgens datzelfde Gartner verkoopt het Taiwanese Acer sinds vorige jaar meer Pc’s dan Dell, de oude nummer 1. Dat is op het eerste gezicht geen goed nieuws voor Dell. De problemen zijn nog niet voorbij en lijken hardnekkig lang aan te houden.
De verkoop van hardware en dus ook software kan in 2010 het economisch herstel een extra impuls bezorgen. Volgens Paul Otelini, CEO van Intel, is de gemiddelde desktop in een willekeurig Amerikaans bedrijf 5 jaar oud en daarmee tamelijk verouderd. De opmerkingen van Otelini moeten Microsoft als muziek in de oren geklonken hebben. Het zal de verkoop van Windows 7 alleen maar verder opjagen. Bij IBM groeiden de softwareverkopen het afgelopen kwartaal met 10,6%. Software was binnen de IBM organisatie de sterkste groeier. De grotere vraag naar Pc’s en naar chips pakt natuurlijk ook goed uit voor bedrijven als ons eigen ASML dat naar eigen zeggen een topjaar tegemoet gaat. Dat optimisme weerspiegelt uiteraard de sterke positie van ASML in de wereld van lithografie. Deels weerspiegelt het de investeringsdrang van veel bedrijven in de semiconductorsector. Volgens het eerder genoemde Gartner zullen bedrijven voor het lieve sommetje van $ 29,4 miljard nieuwe apparatuur gaan kopen. Allicht dat de markleider lithografie een graantje hier een graantje gaat meepikken.
Meer groei
Natuurlijk is het niet alles goud wat er blinkt. De resultaten van General Electric deed geen beleggers hart sneller kloppen. Ze waren vlak. De zwakke plek was opnieuw de financiële poot met grote belangen in commercieel vastgoed. Eigenlijk doet GE het beleggers hart al jaren niet meer sneller kloppen. Onder CEO Immelt lijkt het bedrijfsmotto: volgend kwartaal wordt alles beter. Misschien moet het bedrijf minder beloven en meer waarmaken. En misschien moet het bedrijf serieus gaan overwegen zich in twee stukken op te breken, in een financieel en in een industrieel deel.
Ondanks incidentele tegenvallers lijkt het geloof post te vatten dat het herstel in 2010 wel eens sterker kan zijn dan de eerder geprognosticeerde 2,5%. Bij de Deutsche bank houden ze nu rekening met 4% groei en Barclays denkt dat 3,8% mogelijk is. Het herstel is dan nog niet echt V-shaped, maar het is al wel een stuk beter dan de gevreesde L-shaped recovery.
Vergelijk deze verwachtingen met die voor de EU. Voorlopig blijft 1,5% voor 2010 in de boeken. In de burelen van Brussel begint het eindelijk te dagen, dat de EU economisch definitief dreigt achterop te raken. Het is het aloude verhaal. De sociale wetgeving functioneert uitstekend in tijden van crisis, maar juist dat vangnet staat een snel herstel in de weg. Bedrijven kunnen minder gemakkelijk herstructureren en dus vordert het herstel ook trager en ligt ook de groeipiek lager. De trage groei van de Europese economie zal ongetwijfeld terug te zien zijn in de resultaten van veel Europese bedrijven.
Bedrijven in de cleantechsector om in de gaten te houden:
Calera
www.calera.com
Carbon Capture Corp.
www.carbcc.com
Novacem
www.novacem.com
Novomer
www.novomer.com
Solix Biofuels
www.solixbiofuels.com
maandag 12 april 2010
Wie wordt wereldkampioen clean energy?
Een opvallend aspect van de crisis van de jaren dertig van de vorige eeuw was, dat deze periode de definitieve doorbraak betekende voor nieuwe technologieën en industrieën. De bekendste voorbeelden zijn de elektriciteit en de auto-industrie. Zal over enkele decennia blijken dat de huidige crisis ook de bakermat is geweest van een reeks nieuwe technologieën en of industrieën? Veel politici en beleidsmakers hopen en verwachten dat de huidige crisis de definitieve doorbraak zal betekenen van de ‘groene’ economie met de daarbij behorende technologieën en industrieën
Clean energy
Een belangrijke tak van sport binnen de groene economie moet de clean energy worden. De voordelen van clean energy zijn duidelijk. Het helpt het milieu, het doet wat aan de opwarming van de aarde, maakt het westen minder afhankelijk van het politiek instabiele Midden Oosten en – last but not least - kan een bron zijn van nieuwe welvaart en werkgelegenheid. In feite moet schone energie de basis van de nieuwe groene economie gaan vormen. Het is daarom niet vreemd dat wereldwijd overheden en bedrijfsleven bereid zijn om diep in de buidel te tasten om de potentie van deze clean energie ten volle te benutten. Er is als het ware een race gestart tussen landen en continenten om als eerste de vruchten van mogelijke commerciële producten te plukken De vraag is wie op dit moment de leiding heeft in deze marathon en wie op dit moment de mooiste perspectieven heeft.
De cijfers
Investeren in clean energy beperkt zich niet tot enkele landen of een of twee werelddelen. Het is een wereldwijde aangelegenheid. Dat is weer een tikje overdreven want 90% van alle investeringen vallen neer in de G20 landen. In 2009 beliepen investeringen een bedrag van $ 162 miljard, wat bijna 7% minder was dan in 2008. Dat klinkt misschien teleurstellend, maar de investeringen in olie en gas daalden afgelopen jaar met bijna 20%.
Waarschijnlijk zal 2009 een dip blijken in een lange reeks jaren van groeiende investeringen, want voor 2010 is alweer een groei van 25% gecalculeerd, althans volgens Bloomberg New Energy Finance. Die groei zal vooral te danken zijn aan de overheid. Overheden hebben de afgelopen jaren een bedrag van maar liefst 184 miljard vrijgemaakt voor stimulering van deze sector en het leeuwendeel van dit bedrag zal pas in 2010 en 2011 de markt bereiken. Het duurt dus nog enkele jaren voordat de effecten van deze reusachtige inspanning daadwerkelijk te meten zijn. De private markt liet het de afgelopen jaren duidelijk afweten. Bedroegen private investeringen in de vorm van bijvoorbeeld een beursgang in 2007 nog $ 23 miljard, in 2009 was dat bedrag nagenoeg gehalveerd. Hetzelfde beeld rijst op bij de inzet van durfkapitaal. De beschikbaarheid ervan daalde in 2009 met maar liefst 43% tot een waarde van $ 6,4 miljard.
En de winnaar is…..
Zoals gezegd was 2008 een slecht jaar voor clean energy en ook de uitkomsten over het eerste kwartaal 2009 waren niet erg bemoedigend. In de drie overige kwartalen gingen de investeringen weer in een rap tempo omhoog. De lijst van landen die zwaar investeren in clean energy werd in 2009 niet aangevoerd door VS, maar door China. Dat land investeerde in 2004 bijna 35 miljard in clean energy. De VS investeerden afgelopen jaar ‘slechts’ $18,6 miljard, ruim 40% minder dan in het rampjaar 2008. De cijfers voor de VS zouden er nog dramatischer uitgezien hebben als er geen American Recovery and Reinvestment Act was geweest.
Hoe doet de Europese Unie het? Dit continent afficheert zich graag als het deel van de wereld waar de ‘groene economie’ daadwerkelijk vorm krijgt. Bij wijze van uitzondering maakt de EU in dit opzicht zijn pretenties waar. In 2009 bedroegen de investeringen ruim $ 40 miljard. Koploper binnen de EU is het Verenigd Koninkrijk met $ 11,2 miljard. Een goede tweede is Spanje met ruim $ 10 miljard. Duitsland volgt deze koplopers op eerbiedige afstand met een bedrag van $ 4,3 miljard. Nederland komt niet voor in de lijst van top tien investeerders. Op zich is dat niet zo vreemd, want Nederland is een klein land. Maar Nederland komt ook niet voor in de lijst van landen die hun investeringen in ‘clean energy’ het snelst lieten groeien. Dat lijstje wordt (verrassend!) aangevoerd door Turkije. Daar groeiden de investeringen de afgelopen vijf jaar met 178%. Brazilië en China zijn tweede met een groei van 148% en op plaats vier komt het eerste westerse land en dat is opnieuw het Verenigd Koninkrijk met een groei van 127%. Nederland maakt vooralsnog zijn pretentie op het gebied van clean energy absoluut niet waar.
Wat onderscheidt de winnaars van dit moment van de achterblijvers? Het belangrijkste onderscheid is dat landen als China, Brazilië, maar ook Spanje en Duitsland een duidelijk beleid hebben geformuleerd. Er zijn concrete doelstellingen geformuleerd en er is een investering- en stimuleringsbeleid in de steigers gezet. Zo wil Brazilië de belangrijkste producent en leverancier worden van bio-ethanol.
Waar gaat al het geld heen?
Ondanks de inspanningen van Brazilië vielen in 2009 de investeringen in biobrandstof behoorlijk terug. Biobrandstof kampt met een milieuonvriendelijk imago en dat is met wind en zon bepaald niet het geval. In 2009 ging meer dan 50% van de wereldwijde investeringen naar windenergie. De laatste is eigenlijk al bijna een gearriveerde technologie die prijstechnisch steeds concurrerender wordt. Hoewel de investeringen in zonne-energie in 2009 behoorlijk achterbleven bij die in windenergie, zijn de verwachtingen niettemin hooggespannen. Ook in dit geval gaan de prijzen snel omlaag en de verwachting is dat de zogeheten thin-film technologieën voor een forse groeispurt gaan zorgen in de komende jaren. Van al het geld dat in de richting stroomt van de ‘clean energy’sector gaat 80% op aan de uitbouw van de infrastructuur, de uitbouw van capaciteit. Het meeste geld ging op aan de bouw van windparken op land. China is hier koploper. Binnen de EU investeert vooral het Verenigd Koninkrijk in windparken op zee. Voor windenergie geldt dat het als eerste clean energy segment in de industriële fase is terechtgekomen. De groene economie begint daadwerkelijk vorm te krijgen.
Verwachte IPO’s in de VS in 2010 en 2011
Codexis Biofuels and Biomaterials, Advanced Enzymes
www.codexis.com
Fallbrook Technologies High-efficiency transmission
www.fallbrooktech.com
Solyndra Solar PV, CIGS
www.solyndra.com
Tesla Motors Electric Vehicles, Automobiles
www.teslamotors.com
Amyris Biotechnologies Synthetic biology for jet fuel,
industrial chemicals, and biodiesel
www.amyrisbiotech.com
BrightSource Energy Concentrated Solar Power
www.brightsourceenergy.com
Miasolé Solar PV, CIGS
www.miasole.com
Silver Spring Networks Smart Grid, Networking
www.silverspringnet.com
Clean energy
Een belangrijke tak van sport binnen de groene economie moet de clean energy worden. De voordelen van clean energy zijn duidelijk. Het helpt het milieu, het doet wat aan de opwarming van de aarde, maakt het westen minder afhankelijk van het politiek instabiele Midden Oosten en – last but not least - kan een bron zijn van nieuwe welvaart en werkgelegenheid. In feite moet schone energie de basis van de nieuwe groene economie gaan vormen. Het is daarom niet vreemd dat wereldwijd overheden en bedrijfsleven bereid zijn om diep in de buidel te tasten om de potentie van deze clean energie ten volle te benutten. Er is als het ware een race gestart tussen landen en continenten om als eerste de vruchten van mogelijke commerciële producten te plukken De vraag is wie op dit moment de leiding heeft in deze marathon en wie op dit moment de mooiste perspectieven heeft.
De cijfers
Investeren in clean energy beperkt zich niet tot enkele landen of een of twee werelddelen. Het is een wereldwijde aangelegenheid. Dat is weer een tikje overdreven want 90% van alle investeringen vallen neer in de G20 landen. In 2009 beliepen investeringen een bedrag van $ 162 miljard, wat bijna 7% minder was dan in 2008. Dat klinkt misschien teleurstellend, maar de investeringen in olie en gas daalden afgelopen jaar met bijna 20%.
Waarschijnlijk zal 2009 een dip blijken in een lange reeks jaren van groeiende investeringen, want voor 2010 is alweer een groei van 25% gecalculeerd, althans volgens Bloomberg New Energy Finance. Die groei zal vooral te danken zijn aan de overheid. Overheden hebben de afgelopen jaren een bedrag van maar liefst 184 miljard vrijgemaakt voor stimulering van deze sector en het leeuwendeel van dit bedrag zal pas in 2010 en 2011 de markt bereiken. Het duurt dus nog enkele jaren voordat de effecten van deze reusachtige inspanning daadwerkelijk te meten zijn. De private markt liet het de afgelopen jaren duidelijk afweten. Bedroegen private investeringen in de vorm van bijvoorbeeld een beursgang in 2007 nog $ 23 miljard, in 2009 was dat bedrag nagenoeg gehalveerd. Hetzelfde beeld rijst op bij de inzet van durfkapitaal. De beschikbaarheid ervan daalde in 2009 met maar liefst 43% tot een waarde van $ 6,4 miljard.
En de winnaar is…..
Zoals gezegd was 2008 een slecht jaar voor clean energy en ook de uitkomsten over het eerste kwartaal 2009 waren niet erg bemoedigend. In de drie overige kwartalen gingen de investeringen weer in een rap tempo omhoog. De lijst van landen die zwaar investeren in clean energy werd in 2009 niet aangevoerd door VS, maar door China. Dat land investeerde in 2004 bijna 35 miljard in clean energy. De VS investeerden afgelopen jaar ‘slechts’ $18,6 miljard, ruim 40% minder dan in het rampjaar 2008. De cijfers voor de VS zouden er nog dramatischer uitgezien hebben als er geen American Recovery and Reinvestment Act was geweest.
Hoe doet de Europese Unie het? Dit continent afficheert zich graag als het deel van de wereld waar de ‘groene economie’ daadwerkelijk vorm krijgt. Bij wijze van uitzondering maakt de EU in dit opzicht zijn pretenties waar. In 2009 bedroegen de investeringen ruim $ 40 miljard. Koploper binnen de EU is het Verenigd Koninkrijk met $ 11,2 miljard. Een goede tweede is Spanje met ruim $ 10 miljard. Duitsland volgt deze koplopers op eerbiedige afstand met een bedrag van $ 4,3 miljard. Nederland komt niet voor in de lijst van top tien investeerders. Op zich is dat niet zo vreemd, want Nederland is een klein land. Maar Nederland komt ook niet voor in de lijst van landen die hun investeringen in ‘clean energy’ het snelst lieten groeien. Dat lijstje wordt (verrassend!) aangevoerd door Turkije. Daar groeiden de investeringen de afgelopen vijf jaar met 178%. Brazilië en China zijn tweede met een groei van 148% en op plaats vier komt het eerste westerse land en dat is opnieuw het Verenigd Koninkrijk met een groei van 127%. Nederland maakt vooralsnog zijn pretentie op het gebied van clean energy absoluut niet waar.
Wat onderscheidt de winnaars van dit moment van de achterblijvers? Het belangrijkste onderscheid is dat landen als China, Brazilië, maar ook Spanje en Duitsland een duidelijk beleid hebben geformuleerd. Er zijn concrete doelstellingen geformuleerd en er is een investering- en stimuleringsbeleid in de steigers gezet. Zo wil Brazilië de belangrijkste producent en leverancier worden van bio-ethanol.
Waar gaat al het geld heen?
Ondanks de inspanningen van Brazilië vielen in 2009 de investeringen in biobrandstof behoorlijk terug. Biobrandstof kampt met een milieuonvriendelijk imago en dat is met wind en zon bepaald niet het geval. In 2009 ging meer dan 50% van de wereldwijde investeringen naar windenergie. De laatste is eigenlijk al bijna een gearriveerde technologie die prijstechnisch steeds concurrerender wordt. Hoewel de investeringen in zonne-energie in 2009 behoorlijk achterbleven bij die in windenergie, zijn de verwachtingen niettemin hooggespannen. Ook in dit geval gaan de prijzen snel omlaag en de verwachting is dat de zogeheten thin-film technologieën voor een forse groeispurt gaan zorgen in de komende jaren. Van al het geld dat in de richting stroomt van de ‘clean energy’sector gaat 80% op aan de uitbouw van de infrastructuur, de uitbouw van capaciteit. Het meeste geld ging op aan de bouw van windparken op land. China is hier koploper. Binnen de EU investeert vooral het Verenigd Koninkrijk in windparken op zee. Voor windenergie geldt dat het als eerste clean energy segment in de industriële fase is terechtgekomen. De groene economie begint daadwerkelijk vorm te krijgen.
Verwachte IPO’s in de VS in 2010 en 2011
Codexis Biofuels and Biomaterials, Advanced Enzymes
www.codexis.com
Fallbrook Technologies High-efficiency transmission
www.fallbrooktech.com
Solyndra Solar PV, CIGS
www.solyndra.com
Tesla Motors Electric Vehicles, Automobiles
www.teslamotors.com
Amyris Biotechnologies Synthetic biology for jet fuel,
industrial chemicals, and biodiesel
www.amyrisbiotech.com
BrightSource Energy Concentrated Solar Power
www.brightsourceenergy.com
Miasolé Solar PV, CIGS
www.miasole.com
Silver Spring Networks Smart Grid, Networking
www.silverspringnet.com
Abonneren op:
Posts (Atom)
