Met een beetje pech is er
opnieuw een teleurstellend jaar aangebroken! De wereldwijde financiële crisis
blijft diepe sporen trekken en blijft het economisch perspectief verduisteren.
Dat duurt nu al zo lang dat er discussies oplaaien over de vraag of we alleen
maar te kampen hebben met de rampzalige nasleep van 2007/08 of dat er andere,
meer fundamentele factoren een rol spelen.
Gebrekkige innovatie
Volgens een groeiende groep
denkers is de aanhoudende economische stagnatie niet louter toe te schrijven
aan de financiële crisis. Voor hen is de hoofdoorzaak een stagnatie in
technologische ontwikkeling en een gebrekkige innovatie. Deze ongezonde trend
moet doorbroken worden om groei opnieuw een kans te geven. Een enkeling is
echter heel somber over de kansen op herstel. We zullen volgens sommigen ermee
moeten leven, dat de periode van 250 jaar sinds het begin van de Industriële
Revolutie een uitzondering in de menselijke geschiedenis zal blijken.
Economische stagnatie is de norm, die periode vol innovaties de uitzondering!
Deze critici verwijzen dan naar hedendaagse innovaties, zoals de iPad en de
iPhone. Ze vergelijken de impact ervan met die van innovaties van (veel) oudere
datum zoals elektriciteit, stromend water en de interne verbrandingsmotor. En
inderdaad, voor de keuze gesteld staand, zal bijna iedereen stromend en schoon
water verkiezen boven het bezit van en iPad. Elektriciteit is belangrijker dan
een pagina op Facebook!
Geschiedenis
Meer optimistisch gestemde
denkers delen bovenstaande kritiek, maar zien het niet als een bewijs van
achterblijvende innovatie. Voor hen is de iPad of Facebook geen echte
innovatie. Het zijn afgeleide producten van oudere innovatieve standaarden,
zoals de eerste computer. Ze zijn louter bedoeld om de commercie steeds weer
een impuls te verschaffen. Voor deze denkers zijn nanotechnologie of renewable
energie terreinen waar de werkelijke en originele innovatie plaatsvindt.
Evenals bovengenoemde voorbeelden kunnen uitkomsten van die wetenschappen en
onderzoekterreinen het leven van de mens fundamenteel veranderen en verbeteren!
Dat betekent weer, dat de
onderliggende oorzaak de schuldencrisis is en dat ook blijft! Er zijn in de
geschiedenis talloze voorbeelden te vinden van financiële crises met een
gelijksoortig begin en een al even identiek verloop. De huidige crisis vindt zijn
oorsprong in overdreven economische groeiverwachtingen, gebaseerd op het
verschijnsel globalisering gecombineerd met de snelle introductie van nieuwe
(informatie)technologieën.
Potentiële groei
Financiële crises hebben echter
wel degelijk langdurige en negatieve effecten. Kredietschaarste treft vooral
kleine en jonge bedrijven. Dat zijn vaak kraamkamers van nieuwe ideeën en
nieuwe producten. Een gebrekkige kredietverlening tast derhalve de
groeipotentie op termijn aan! In tijden van crisis zijn overheden zuinig met investeringen
in publieke voorzieningen en infrastructuur. Onderwijs op een hongerdieet
levert minder kwaliteit af en ook dat heeft negatieve gevolgen voor de groei op termijn!
Los van dit alles worstelt het
westen met de hoge kosten voor de vergrijzing. Deze factoren kunnen de
potentiële groei de komende jaren en misschien wel decennia een vol procentpunt
omlaag duwen. Als dan bovengenoemde doemdenkers ook een beetje gelijk hebben,
dan zijn de vooruitzichten bijzonder mager te noemen. In hun herstelplannen
gaan overheden er voetstoots vanuit dat technologie en innovatie dragers van
het fundamentele herstel zullen zijn. Die moeten er zorg voor dragen dat de
koek weer groter wordt.
Als de koek niet groter wordt,
dan is bovenstaande discussie academisch en niet erg interessant. Iedereen
wordt uiteindelijk slachtoffer van aanhoudende economische stagnatie.
Cor Wijtvliet
Bron,
Kenneth Rogoff, Innovation crisis
or Financial cisis. Project-syndicate, December 4 2012
U kunt elke dag een nieuwsbrief van Cor Wijtvliet lezen
op: www.gevestor.nl
